Category Archives: SASTRA CETHA

PANGRUWATING PANCENDRIYA

Standar

Pethikan Kitab Sastra Cetha

Amangsuli tembung Pancen Driya (Pancadriya), senajan sampun sami dipun sumerepi, nanging menggah ing salokanipun, punapa dene dunungipun, kinten-kinten taksih awis-awis sanget ingkang ngawuningani, mila perlu ing ngriki kedah katerangaken. Inggih punika makaten :

Kasebut ing Serat Mahabarata bageyan ing Adiparwa, kacariyos Dewi Drupadi punika dados garwanipun Pandhawa Gangsal, sarta saking garwa wau sami peputra satunggal-satunggal. Para Raja Putra wau kasebut Pancabala, Pancawala, Pancakumara lan ugi Pancabalawitiya.

Tegesipun Pancabala = anak jaler gangsal, Hadiwitiya = pinunjul tanpa timbang. Inggih Pancabala Hadiwitiya punika ingkang dados pralampitaning Pancadriya. Raja putra gangsal wau, putra saking Prabu Yudhistira nama Sang Pretiwindya, kangge pralambanging paningal, saking Sang Werkudara asma Sang Sotasoma, kangge pralambanging pangganda, saking Sang Arjuna nama Sang Sutakirti kangge pangumpamening pamiyarsa, saking Sang Nakula nama Sang Sutanika kangge sanepaning raosing ilat, saking Sang Sadewa nama Sang Srutakarma kangge pralampitaning rasaning anggota (badan).

Read the rest of this entry

PANCADRIYA PEPANCENING KARSA

Standar

Kapethik saking Kitab Sastra Cetha

Temptation of Sage Wisrawa and Dewi Sukesi


Amratelakaken kawruh pasamaden ingkang sanyata langkung ageng pigunanipun ingkang kasebut SASTRA JENDRA HAYUNINGRAT PANGRUWATING DIYU.

Tegesipun :

  • SASTRA = empaning kawruh,
  • JENDRA = saking panggarbaning tembung Harya Endra, tegesipun Harya = raharja, Endra = ratu = dewa,
  • HAYU = rahayu = wilujeng,
  • NINGRAT = jagad = enggen = badan.

Suraosipun  : mustikaning kawruh ingkang kuwasa amartani ing karahayon, karaharjan, katentreman lan sapanunggalipun.

Dene tegesipun PANGRUWATING DIYU inggih amalihaken diyu, dene diyu = danawa, raseksa, asura, buta, punika kangge pasemoning piawon, penyakit, rereged, bebaya, pepetang, kabodhowan lan sesaminipun. Mengku suraos : amastani ingkang saged anyirnakaken saliring piawon tuwin samubarang bebaya pakewed.

Read the rest of this entry